اطلاع‌رسانی و کاهش تصادفات جاده‌ای

این روزها همه‌اش یاد آگهی‌یی بودم که تلویزیون فرانسه مدتی پیش پخش می‌کرد. درباره تصادف بود و جهت حساس کردن مردم به این مساله. برخلاف دفعات قبل که آگهی‌ها صحنه‌های شوکه‌کننده‌ای را نشان می‌دادند این‌بار آگهی صحنه‌های "سافت"‌تری داشت اما همانقدر دردناک بود:

 صدای زنگ تلفن و مردی که گوشی را بر می‌دارد: بله دخترم است. چی؟ بلافاصه زنی که روی صندلی آرایشگاه است: بله شوهرمه. بله ماشین خاکستری متالیک. وچهره‌ای که دگرگون می‌شود. بعد زنی در خیابان در حال راه رفتن: چی؟ تصادف؟ بعدش پیرزنی که گریه می‌کند و می‌گوید نه دروغه...آخر هم پسری که کنار پیاده رو نشسته و گریه می‌کند و بعد صدای آف زنی که می‌گوید "تصادفات خیابانی روزانه سیزده کشته و سیصد زخمی بجا می‌گذارند. و چند خانواده درهم‌شکسته؟ می‌توانیم جلوی آن را بگیریم. پس بگیریم." کل آگهی پنجاه ثانیه هم نمی‌شود اما آدم را به سرعت یاد لحظه نحسی می‌اندازد که خبر مرگ عزیزی را شنیده و فروریخته. همانجا زهرش را می‌ریزد!

در یادداشتی که دو سال قبل راجع به یک آگهی خشن امنیت جاده‌ها که از تلویزیون فرانسه پخش شد نوشته بودم، از فایده اطلاع‌رسانی در این زمینه حرف زدم و اینکه کاش صداوسیمای ما هم چنین چیزهایی را به قول معروف با چکش بر مغز ما بکوبد. الان که بزرگتر شده‌ام این را اضافه می‌کنم که اطلاع‌رسانی به تنهایی کافی نیست. این شاید مساله پیش‌پا افتاده‌ای به نظر برسد اما همه آنهایی که از "انقلاب ارتباطی" حرف می‌زنند معتقدند که اطلاع‌رسانی یا فناوری ارتباطات و اطلاعات منشاء تغییرات جامعه است. در صورتیکه بسیاری از محققان و جامعه‌شناسان رسانه‌ها به قدرت تمام و کمال رسانه و اطلاع‌رسانی اعتقادی ندارند. اطلاع‌رسانی "تعیین کننده" نیست. یکی از عناصری است که می‌تواند به تحولات جامعه کمک ‌کند. وقتی ترمز ماشین تازه از کارخانه‌درآمده ما درست کار نمی‌کند، تا وقتی که علائم راهنمایی و رانندگی درستی درجاده‌ها موجود نباشد، وقتی که میدانهای بزرگی که خیابانهای سه بانده دارند تنها چراغ زرد چشمک زن دارند، تا وقتی که جریمه وحشتناک برای خاطیان وجود ندارد و افسرها رشوه می‌گیرند و خانم یا آقای پا به گاز دلش قرص است، تا وقتی که فقر اجازه نمی دهد لاستیک ماشینت را عوض کنی، اطلاع‌رسانی بار سنگینی از حجم تصادفات را کم نمی‌کند. من منکر تاثیرات اطلاع‌رسانی نیستم و آنرا مفید می‌دانم اما اطلاع‌رسانی در تغییر رفتارهای ما انقلاب به پا نمی‌کند. عوامل اجتماعی و اقتصادی و غیره نیز دخیلند.

  
نویسنده : ; ساعت ٢:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٥/٢٠