ندانستن و پرسیدن

کسانی که در زمینه ارتباطات مطالعه دارند می‌دانند که تقریبا در هر کتابی که راجع به کلیات ارتباطات باشد تعریفی از رسانه داده شده است. اما این تعاریف از نویسنده به نویسنده و از مکتب فکری به مکتب فکری فرق می‌کند. مدتها بود که برای اینکه در تحقیقم ماهیت رسانه‌ای وبلاگ را بررسی کنم، به دنبال تعریف یکی از استادهایمان (Bernard Miège که از نظریه‌پردازان علوم ارتباطات فرانسه است) در همین باره بودم. در کتابهایش آنچه لازم بود را پیدا نمی‌کردم و از خودش هم جرات نمی‌کردم بپرسم. چون فکر می‌کردم که پیش خودش فکر می‌کند که این چه دانشجوی دکترایی است که تعریف رسانه را نمی‌داند و این فکر را اگر با کلمه بیان نکند، در هیات یک نگاه عاقل اندر سفیه خفن تحویلم خواهدداد.

تا اینکه چند روز پیش در دفاع از تز یکی از هم‌رشته‌ایهایم شرکت کردم که دست بر قضا همین استاد هم از اعضای هیات داوران بود. در اواخر جلسه در حین اینکه داشت از نقاط قوت کار دانشجو تمجید می‌کرد گفت که من یک سوال از شما دارم و آن اینست که تعریف شما از رسانه چیست؟ چون به نظر من رسانه چنین است و چنان. همان لحظه با خودم گفتم یعنی سوالی تا این اندازه پایه‌ایی را در یک دفاع از تز می‌توان مطرح کرد؟ و همین به من جرات داد که در شیرینی خوران بعد از دفاع بروم سوالم را بپرسم. برنارد میژ که در باب علم و در عین حال فروتنیش می‌شود کتابها نوشت، بعد از اینکه پرسیدم در کدام کتاب یا مقاله‌اش می‌توانم تعریفش از رسانه را پیدا کنم، عمیقا به فکر فرو رفت و بعد از کمی با خوشرویی گفت این مساله را بیشتر در کلاسهایم توضیح داده‌ام. گفتم خب پس من بروم از دانشجویان بخواهم جزوه‌هایشان را بدهند. گفت نه، آن سری دانشجویان دیگر اینجا نیستند. شما فلان کتابم* را بخوانید و اگر پیدا نکردید به خودم بگویید برایتان می‌فرستم.

استادانی اینچنین غنیمتند. کسانی که بسیار می‌دانند و نادانان را کوچک نمی‌شمرند و با علاقه دانسته‌هایشان رادر اختیار بقیه قرار می‌دهند. فکر می‌کنم یکی از مشابهین ایرانیش دکتر شکرخواه است. من تابحال ایشان را ندیده‌ام اما از حوصله و علاقه‌ایی که به پاسخگویی به سوالات نشان می‌دهد می‌توان این را فهمید.

فقط به نظر من یک نکته در امر خطیر سوال پرسیدن مهم است و آن اینکه قبل از اینکه به کسی مراجعه کنیم به خودمان زحمت بدهیم و جواب را در کتاب یا اینترنت یا منابع دیگرجستجو کنیم. سوال شونده وقتی بفهمد ما اهل جستجو و علاقمند به دانستن هستیم بیشتر رغبت می‌کند به سوال پاسخ دهد.
 
*Société conquise par la communication, tome II

  
نویسنده : ; ساعت ٧:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۳٠
تگ ها : آدمها