تلویزیون تعلیق

پریشب نتیجه دور اول انتخابات ریاست جمهوری فرانسه مشخص شد. در مورد رسانه‌ای کردن این انتخابات و تبلیغات نامزدها چیزهای زیادی می‌شود نوشت. اما چیزی که توجه من را جلب کرد نحوه اعلام نتایج و نمایشی بود که رادیو و تلویزیون برای این کار راه انداختند. از چند روز قبل از روز رای‌گیری دو شبکه تلویزیونی TF1 و  FR2که اخبار ساعت ۲۰ شان پربیننده است اعلام کردند که برنامه‌ٔ ویژه‌ای به همین مناسبت خواهند داشت که در آن نتایج انتخابات را راس ساعت هشت اعلام خواهند کرد (فرصت رای‌دهی در بیشتر شهرها ساعت شش بعدازظهر به پایان می‌رسد). حدود ساعت هفت برنامه شروع شد و من کتاب گافمن به دست تلویزیون را روشن کردم که ببینم چه خبر است به این خیال که چند دقیقه دیگر خاموش میکنم و راس ساعت مقرر دوباره روشن میکنم که ببینم چه کسانی به دور دوم می‌روند. اما زهی خیال باطل! طراحی برنامه به گونه‌ای بود که آدم را پای تلویزیون میخکوب می‌کرد. طرفداران نامزدها در محلهایی خاص جمع شده بودند و منتظر اعلام نتایج بودند. برای هر نامزد اقلا یک خبرنگار در نظر گرفته بودند. خبرنگاران هر لحظه از اشتیاق مردم برای دانستن نتیجه و نرخ کم سابقه شرکت مردم در این انتخابات و اینکه نامزد مربوطه درحال حاضر کجاست حرف می‌زدند. و یک چیز به هیجان ماجرا اضافه می‌کرد : هر دودقیقه یکبار یکی از مجری‌ها اعلام می‌کرد که راس ساعت هشت نتایج اعلام می‌شود و نه یک ثانیه زودتر. و با نزدیک شدن به ساعت موعود شمارش معکوش شروع شد: پنج دقیقه و چهل ثانیه دیگر ... هرکاری می‌کردم بلند شوم و تلویزیون را خاموش کنم نمی‌شد. هرچند که بنده نه سرپیاز بودم اما نه ته پیاز، اما یک نظریه علوم شناختی* می‌گوید اگر در جریان یک رقابت قرار بگیرید، هر چقدر هم نفعی در برد و باخت نداشته باشید، ‌مغزتان بالاخره طرفداری از یکی از طرفین را بر می‌گزیند. حالا می‌خواهد یک مسابقه تنیس یک آمریکایی و یک اسپانیولی باشد یا انتخابات ریاست جمهوری بورکینافاسو. بنابراین من هم برای خودم جبهه گیری کرده بودم و البته این جهتگیری دلیل نمی‌شد که میخکوب تلویزیون شوم. چیزی که من را میخکوب کرد همین تعلیق و نفس در سینه حبس کردن برای دانستن نتایج بود. چند ثانیه آخر را هم مجری ثانیه به ثانیه شمارش معکوس کرد:‌پنج چهار سه دو و ... من یادم نمی‌آید در ایران نتایج انتخابات ریاست جمهوری چطور اعلام می‌شود. اما چنان هیجان تلویزیونی را فقط حین یک مسابقه فوتبال مهم یا فیلمهای هیچکاکی سراغ دارم.

خلق کردن حادثه و ایجاد تعلیق از شگردهای مهم نگه‌داشتن بیننده پای تلویزیون است. این را مخصوصا دربرنامه‌های تفریحی خیلی می‌شود دید. برنامه‌هایی نظیر پنجاه چهره محبوب فرانسوی‌ها یا صد اشتباه لپی مجریهای تلویزیونی. تکه های انتخاب شده را از آخر شروع می‌کنند و هی تکرار می‌کنند که به نظر شما نفر اول کیست؟ یامسابقه‌هایی که در هر برنامه یک نفر با رای مردم (که توسط تلفن رای می‌دهند) حذف می‌شود. در هر برنامه علاقمندان نفسها را در سینه حبس می‌کنند که آیا فرد محبوبشان حذف می‌شود؟

در شرایطی که بیننده کنترل تلویزیون را در دستش گرفته و به محض اینکه حوصله‌اش سر برود شبکه را عوض می‌کند،‌ باید کاری کرد که بیننده را نگه داشت. همهٔ ‌اینها برای اینکه تعداد بینندگان به آگهی دهندگان « فروخته می‌شود». هر چه تعداد بیننده بالاتر رود، قیمت فروش آگهی‌های بازرگانی بالاتر می‌رود. پس باید به ببینده قبولاند که اتفاق مهمی قرار است از همین شبکه پخش شود. بی‌وفایی کنید سرتان کلاه می‌رود.

*منبع می‌خواهید یقه Sébastien Bohler در برنامه Arrêt sur images را بگیرید.

 

 


  
نویسنده : ; ساعت ۸:٤٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٦/٢/٤
تگ ها : تلویزیون